Łomża

O mieście

Łomża – miasto na skarpie nad Narwią

Dlaczego warto przyjechać do Łomży

Łomża stoi na wysokiej skarpie nad Narwią, a z jej bulwarów i wzgórz rozciąga się widok na szeroką, zieloną dolinę rzeki. To miasto, które nie przytłacza – zwiedzasz je w spokojnym rytmie, bez tłumów i kolejek, a każdy spacer kończy się nad wodą.

Sercem miasta jest Stary Rynek z ratuszem i późnogotycka katedra z niezwykłymi sklepieniami gwiaździstymi i kryształowymi. Kilka kroków dalej czeka Muzeum Północno-Mazowieckie z kolekcją bursztynu – złocistymi bryłkami z dorzecza Narwi, w których zatopione są owady sprzed milionów lat.

Łomża ma długą historię: prawa miejskie otrzymała w 1418 roku, a jej początki sięgają grodu na wzgórzu nad Narwią, w miejscu zwanym dziś Starą Łomżą. Spacer od rynku przez Cmentarz Katedralny po bulwary to podróż przez kilka stuleci dziejów północnego Mazowsza.

Miasto jest też świetną bazą do poznawania okolicy: Kurpiów ze skansenem w Nowogrodzie, Łomżyńskiego Parku Krajobrazowego Doliny Narwi i miejsc pamięci z września 1939 roku.

Ciekawostki

  • Łomża otrzymała prawa miejskie w 1418 roku, a jej początki sięgają grodu z XI–XIII wieku na wzgórzu nad Narwią, w miejscu zwanym dziś Starą Łomżą.
  • Katedrę św. Michała Archanioła wzniesiono w pierwszej ćwierci XVI wieku, tuż przed włączeniem Mazowsza do Korony. Kościół został katedrą dopiero w 1925 roku.
  • Łomżyńska katedra trafiła na rewers monety wybitej w 2007 roku w serii „Historyczne miasta Polski”.
  • W katedrze zachowały się rzadkie sklepienia – gwiaździste w nawie głównej i kryształowe w nawach bocznych.
  • W 1950 roku w Łomży, z inicjatywy regionalisty Adama Chętnika, otwarto wystawę poświęconą bursztynowi.
  • Zatopione w bursztynie owady i fragmenty roślin Kurpie nazywają „wścibkami”.
  • Muzeum Północno-Mazowieckie działa od 1948 roku i gromadzi ponad 25 tysięcy eksponatów.
  • W latach 1975–1998 Łomża była stolicą województwa.
  • Zabytkowy Cmentarz Katedralny z początku XIX wieku służył zarówno katolikom, jak i protestantom – zachowała się na nim m.in. Kaplica ewangelicka.
  • Muzeum Diecezjalne w Łomży otwarto w kwietniu 2012 roku. Jednym z jego najcenniejszych eksponatów jest dokument króla Jana Kazimierza z 1662 roku.

Co warto zobaczyć

Stary Rynek i ratusz

Stary Rynek, wytyczony po nadaniu praw miejskich w 1418 roku, to prostokątny plac na wysokiej skarpie. W jednej z pierzei stoi klasycystyczny ratusz, a wokół – kamienice z arkadami i detalami, w których łatwo wyobrazić sobie dawne sklepy i kantory. Rynek jest kameralny, idealny na kawę i spokojne „czytanie” fasad.

Godziny otwarcia, ceny biletów i czas zwiedzania:

  • przestrzeń miejska dostępna przez cały rok. Adres: Stary Rynek, Łomża.
  • dostępny całą dobę, wstęp bezpłatny, czas zwiedzania ok. 30 min.

Katedra św. Michała Archanioła

Masywna, ceglana bryła przy ul. Dwornej 25 to najważniejszy zabytek miasta, przykład mazowieckiego późnego gotyku. Wnętrze zachwyca sklepieniami gwiaździstymi i kryształowymi, licznymi nagrobkami oraz XVI-wiecznym cudownym obrazem Matki Boskiej Łomżyńskiej w kaplicy południowej. W nawie południowej zobaczysz też obraz Matki Boskiej Nieustającej Pomocy pędzla Wojciecha Gersona.

Godziny otwarcia, ceny biletów i czas zwiedzania:

  • kościół dostępny poza nabożeństwami; zwiedzanie grup – po uzgodnieniu z parafią. Adres: ul. Dworna, Łomża.
  • wstęp bezpłatny, czas zwiedzania ok. 30 min.

Muzeum Północno-Mazowieckie

Muzeum przy ul. Dwornej 22C dysponuje aż 1550 m² powierzchni ekspozycyjnej i pięcioma wystawami stałymi. Najsłynniejsza z nich, „Bursztyn w dorzeczu Narwi”, pokazuje złociste bryłki, wyroby bursztyniarskie i owady zatopione w żywicy sprzed milionów lat. W zbiorach są też eksponaty etnograficzne, archeologiczne, historyczne i numizmatyczne, a także wystawa poświęcona piwu z Łomży.

Godziny otwarcia, ceny biletów i czas zwiedzania:

  • poniedziałek nieczynne; czwartek i piątek godz. 8:00–16:00, sobota i niedziela godz. 10.00–16.00. W czwartki wstęp na wystawy stałe bezpłatny. Adres: ul. Dworna 22C, Łomża. Kontakt: tel. 86 216 28 16.
  • bilet normalny 16 zł, bilet ulgowy 13 zł (13 zł także z Kartą Dużej Rodziny i Kartą Seniora); bilet obejmuje wszystkie wystawy stałe; czas zwiedzania ok. 1,5–2 godz.

Muzeum Diecezjalne

Muzeum przy ul. Giełczyńskiej 20A prezentuje dzieje Łomży na tle historii diecezji. Na dwóch piętrach zobaczysz rzeźby, obrazy, złotnictwo, makiety i rekonstrukcje historyczne – najstarsze eksponaty pochodzą z XVI wieku. W 2026 roku prezentowano tu m.in. wystawy o organach piszczałkowych i sztuce szkła.

Godziny otwarcia, ceny biletów i czas zwiedzania:

  • wtorek i czwartek godz. 10:00–16:00, sobota godz. 9.00–15.00; w pozostałe dni nieczynne (grupy zorganizowane po uzgodnieniu telefonicznym). Adres: ul. Giełczyńska 20A, Łomża. Kontakt: tel. 86 216 40 02.
  • aktualną cenę sprawdź na miejscu, czas zwiedzania ok. 1 godz.

Cmentarz Katedralny

Zabytkowa nekropolia z początku XIX wieku leży niedaleko katedry. Na jej terenie zachowały się XIX-wieczne obiekty: Dom Grabarza, kaplica rodziny Śmiarowskich, dzwonnica i kaplica ewangelicka, a także ozdobne ogrodzenie z bramami. To spokojne miejsce na zadumę i lekcję historii miasta.

Godziny otwarcia, ceny biletów i czas zwiedzania:

  • cmentarz dostępny w ciągu dnia. Adres: Łomża.
  • wstęp bezpłatny, czas zwiedzania ok. 30–45 min.

Bulwary nad Narwią

Bulwary to ulubione miejsce spacerów mieszkańców i najlepszy punkt, by zobaczyć, jak szeroka i dzika potrafi być dolina Narwi. Spacer prowadzi też w stronę starego cmentarza żydowskiego przy Placu Zielonym, a z powrotem na Stary Rynek możesz wrócić przez wzgórze zamkowe ulicami Woziwodzką i Dworną.

Godziny otwarcia, ceny biletów i czas zwiedzania:

  • teren dostępny przez cały rok. Adres: Łomża.
  • dostępny całą dobę, wstęp bezpłatny, czas zwiedzania ok. 1 godz.

Stara Łomża – Wzgórze św. Wawrzyńca i Góra Królowej Bony

Około 3 km od centrum, na potężnym wzgórzu nad Narwią, zachowało się grodzisko – pozostałość pierwotnej Łomży z XI–XIII wieku. To jedno z najlepszych miejsc widokowych w okolicy, z panoramą doliny rzeki i najstarszą historią regionu na wyciągnięcie ręki.

Godziny otwarcia, ceny biletów i czas zwiedzania:

  • teren dostępny. Adres: Stara Łomża, ok. 3 km od centrum.
  • dostępny całą dobę, wstęp bezpłatny, czas zwiedzania ok. 30–45 min.

Park Jana Pawła II

Zielony park w mieście to dobre miejsce na odpoczynek między zwiedzaniem a obiadem. Sprawdza się zarówno na rodzinny spacer, jak i wieczorną przechadzkę.

Godziny otwarcia, ceny biletów i czas zwiedzania:

  • teren dostępny. Adres: Łomża.
  • dostępny całą dobę, wstęp bezpłatny, czas zwiedzania ok. 30 min.

Ceny i godziny zwiedzania mają charakter orientacyjny i mogą się zmieniać sezonowo, w dni świąteczne oraz podczas wydarzeń specjalnych. Warto sprawdzić je bezpośrednio przed wizytą.

Najlepszy okres na przyjazd

Łomżę można zwiedzać przez cały rok, ale najprzyjemniej jest od maja do września, gdy bulwary i dolina Narwi są zielone, a w Skansenie Kurpiowskim w Nowogrodzie trwa sezon turystyczny.

W maju warto zaplanować wizytę na Noc Muzeów – w 2026 roku do akcji przyłączyło się 20 łomżyńskich placówek, a Muzeum Północno-Mazowieckie było otwarte w godz. 17.00–23.00.

Jesienią i zimą Łomża jest bardzo spokojna, a muzea działają przez cały rok. Pamiętaj, że Muzeum Diecezjalne jest czynne tylko we wtorki, czwartki i soboty, a Muzeum Północno-Mazowieckie jest zamknięte w poniedziałki. W czwartki wystawy stałe Muzeum Północno-Mazowieckiego są bezpłatne.

Polecamy

Dla rodzin z dziećmi

Łomża to dobre miejsce, by pokazać dzieciom, że historia może być fascynująca. Największym hitem są owady zatopione w bursztynie w Muzeum Północno-Mazowieckim – Kurpie nazywają je „wścibkami”, a szukanie ich wciąga na długo.

Rodziny z Kartą Dużej Rodziny płacą w muzeum obniżoną cenę, a w czwartki wystawy stałe są bezpłatne. Po zwiedzaniu warto zejść na bulwary nad Narwią, a na wycieczkę za miasto wybrać Muzeum Przyrody w Drozdowie z ścieżką dydaktyczną.

Planując wizytę, pamiętaj, że w poniedziałki muzeum jest zamknięte.

Dla par

Zachód słońca na Górze Królowej Bony, z widokiem na dolinę Narwi, to najbardziej romantyczny moment w Łomży. Potem warto przejść się bulwarami i zakończyć wieczór przy Starym Rynku.

Na spokojny wypad we dwoje świetnie nadaje się Łomżyński Park Krajobrazowy Doliny Narwi – zakola rzeki i nadrzeczne łąki zachęcają do długich spacerów.

Dla miłośników aktywnego wypoczynku

Dolina Narwi to dobry teren na spływy kajakowe i wycieczki rowerowe. Szeroka rzeka z licznymi zakolami pozwala zaplanować trasę dopasowaną do formy.

Rowerzyści mogą wyruszyć z Łomży do Drozdowa i dalej wzdłuż Narwi. Miłośnicy historii wojskowej docenią forty w Piątnicy po drugiej stronie rzeki.

Dla seniorów

Kameralne centrum Łomży pozwala zwiedzać w spokojnym tempie – Stary Rynek, katedra i muzeum leżą blisko siebie. Posiadacze Karty Seniora płacą w Muzeum Północno-Mazowieckim bilet ulgowy, a w czwartki wystawy stałe są bezpłatne.

Muzeum Diecezjalne i katedra to propozycja dla osób zainteresowanych sztuką sakralną. Pamiętaj, że zejście z rynku nad rzekę prowadzi po pochyłościach.

Dodatkowe atrakcje w promieniu 50 km

  • Forty w Piątnicy (ok. 3–5 km) – forty dawnych umocnień po drugiej stronie Narwi, cel krótkiej wycieczki dla miłośników historii wojskowej.
  • Muzeum Przyrody w Drozdowie (ok. 10 km) – przyroda północno-wschodniej Polski i pamiątki po rodzie Lutosławskich w Łomżyńskim Parku Krajobrazowym Doliny Narwi.
  • Skansen Kurpiowski im. Adama Chętnika w Nowogrodzie (ok. 15 km) – jeden z najstarszych skansenów w Polsce, z kurpiowskimi chatami nad Narwią.
  • Wizna (ok. 20–25 km) – miejsce bohaterskiej obrony we wrześniu 1939 roku, nazywanej „polskimi Termopilami”.
  • Tykocin (ok. 50 km) – barokowe miasteczko z dawną synagogą i zamkiem.

Gastronomia

Po zwiedzaniu katedry i muzeum przychodzi czas na przerwę przy stole. Najprzyjemniej zjeść w okolicy Starego Rynku, skąd blisko do najważniejszych zabytków.

Miłośnicy tradycyjnych smaków znajdą w Łomży restauracje z domową kuchnią polską, a szczególnie dobrze reprezentowane są tu pierogi. Przy samym Starym Rynku działa pierogarnia z bogatym wyborem farszy – od klasycznych ruskich i z mięsem po wersje na słodko, a w innych lokalach zjesz ręcznie lepione pierogi obok dań mięsnych.

Jeśli przyjeżdżasz z większą grupą albo planujesz wizytę w czasie Nocy Muzeów, stolik warto zarezerwować wcześniej.

Noclegi

Łomżę warto poznać w ciągu dwóch, trzech dni – tyle wystarczy, by bez pośpiechu zobaczyć centrum z katedrą i muzeum, wejść na Górę Królowej Bony i wybrać się do Drozdowa czy Nowogrodu.

Nocleg na miejscu pozwala przejść się wieczorem bulwarami nad Narwią i zobaczyć dolinę rzeki o świcie, gdy jest najpiękniejsza. W mieście znajdziesz hotele i pensjonaty – te w pobliżu Starego Rynku pozwalają zwiedzać pieszo, a obiekty dalej od centrum oferują zwykle łatwiejsze parkowanie. Rodziny i miłośnicy przyrody mogą rozważyć noclegi w dolinie Narwi i na Kurpiach.

Przy rezerwacji zapytaj o miejsce postojowe, szczególnie jeśli planujesz wycieczki samochodem po okolicy.

Kilka dni w Łomży to także dobry punkt wyjścia do dalszych wypraw – miasto sprawdzi się jako baza do poznawania regionu.

Dostępność dla osób z niepełnosprawnościami

  • Centrum Łomży leży na wysokiej skarpie nad Narwią, dlatego zejście z rynku nad rzekę wiąże się z pochyłościami i schodami. Na Starym Rynku i w okolicy katedry trzeba liczyć się z kostką brukową.
  • Katedra jest zabytkową świątynią z progami, a Cmentarz Katedralny ma alejki o zróżnicowanej nawierzchni. Wzgórze w Starej Łomży to teren naturalny, trudno dostępny dla osób na wózkach.

Jak dojechać

  • Samochodem: Łomża leży przy drodze ekspresowej S61 (Via Baltica); z Warszawy dojedziesz trasami S8 i S61. Orientacyjne odległości: z Warszawy ok. 150 km (ok. 1 godz. 45 min), z Białegostoku ok. 80 km (ok. 1 godz.), z Gdańska ok. 330 km (ok. 4 godz.).
  • Pociągiem: w rozkładach do Łomży dominuje komunikacja autobusowa. Przed podróżą sprawdź, czy na twojej trasie dostępne są połączenia kolejowe z przesiadką.
  • Autobusem: Łomża ma dobre połączenia autobusowe z Warszawą, Białymstokiem i innymi miastami regionu. Rozkłady sprawdź u przewoźników.
  • Samolotem: najbliższe lotniska to Lotnisko Warszawa-Modlin (ok. 140 km) i Lotnisko Chopina w Warszawie (ok. 160 km) – odległości orientacyjne.

Parkingi

  • Najwygodniej zostawić samochód w pobliżu Starego Rynku lub katedry i zwiedzać centrum pieszo.
  • Do Starej Łomży i na Górę Królowej Bony warto podjechać samochodem.

Atrakcje

Polecamy w tym regionie

Filmy

Historia

Pierwsze historyczne informacje o Łomży sięgają IX wieku. Wtedy to około 5 km na wschód od obecnego centrum miasta istniało grodzisko. Dzisiejsza Góra Królowej Bony to pozostałości po tym obiekcie. Jego położenie wskazuje na charakter obronny związany z przepływającą rzeką Narew oraz jej szeroką i bagnistą doliną. Na leżącym w sąsiedztwie Wzgórzu Świętego Wawrzyńca, według zapisków historycznych, stał pierwszy, wybudowany około roku 1000 przez św. Brunona z Kwerfurtu kościół parafialny. Ta murowana, kryta gontem świątynia była pierwszą romańską budowlą sakralną na wschodnim Mazowszu. Kościół został rozebrany w 1765 roku.

Usytuowanie miasta w obecnym miejscu nastąpiło w XIV wieku. W 1418 roku książę mazowiecki – Janusz I nadał Łomży prawa miejskie, tzw. chełmińskie, dające mieszkańcom określone ulgi i liczne przywileje. Ranga miasta wzrosła jeszcze bardziej, kiedy Łomża w roku 1526 stała się miastem Królewskim.

Największy rozkwit Łomży nastąpił w XV i XVI wieku, kiedy to miasto pojawiło się na kilku mapach prezentujących Europę środkowo – wschodnią. W tym okresie istniał tu Zamek Królewski oraz port rzeczny określany jako jeden z większych tego typu na Mazowszu. O wielkości miasta w owych czasach świadczyć może także sześć mostów oraz istnienie kilku międzynarodowych szlaków handlowych m.in. z Moskwy do Poznania, z Mazowsza na Litwę i do Prus.

W XVI wieku Łomża odegrała istotną rolę polityczną. To tu na Zamku, król Zygmunt August zwoływał m.in. Radę Senatorów w latach 1561 – 62. Po jego śmierci do Łomży przyjechała jego córka i następczyni Anna Jagiellonka.

XVII stulecie dla Łomży to czas licznych katastrof: wojen, pożarów, powodzi i zaraz, które tragicznie wpłynęły na kondycję miasta. Obraz ten pogorszył się jeszcze bardziej w drugiej połowie XVIII wieku, po upadku Rzeczpospolitej i rozbiorach.

Ponowny wzrost i pewne ożywienie nastąpiło w XIX i XX wieku, kiedy to m.in. utworzono nowe węzły komunikacyjne, co dało podstawę do rozwoju Łomży jako ośrodka przemysłowo – handlowego. W 1860 roku miasto liczyło około 6.000 mieszkańców.

Po utworzeniu Księstwa Warszawskiego Łomża została siedzibą władz departamentu, a z chwilą powstania Królestwa Polskiego, od 1816 roku, stała się głównym miastem obwodu łomżyńskiego w województwie augustowskim. 50 lat później Łomżę wyznaczono na stolicę guberni. Wtedy też następował dalszy rozwój miasta. Dopiero I wojna światowa zahamowała ten proces.

I wojna światowa zmieniła skład narodowościowy miasta. Łomża stała się miastem dwóch narodowości i dwóch wyznań – Polaków (chrześcijan) i Żydów (wyznawców mojżeszowych), którzy w 1921 roku stanowili 46 % ogółu mieszkańców.

W 1925 roku powstała diecezja łomżyńska, a miasto stało się siedzibą biskupa. To pozwoliło na odzyskanie dawnej świetności i uznanie za jeden z największych ośrodków miejskich na obszarze północno – wschodniego Mazowsza.

II wojna światowa – pierwsze do miasta wkroczyły wojska niemieckie, które wycofały się po dwóch tygodniach, a w ich miejsce po kilku dniach wkroczyła armia radziecka i NKWD. Od jesieni 1939 roku do czerwca 1941 roku przeprowadzono cztery wywózki w głąb Związku Radzieckiego. W okresie niemieckiej okupacji w egzekucjach masowych i pojedynczych wymordowano około 13 tys. Polaków, blisko 8 tys. trafiło do obozów koncentracyjnych, a około 10 tys. wywieziono do przymusowej pracy w głąb III Rzeszy. W latach 1939 – 1945 zamordowano blisko 25 tys. osób wyznania mojżeszowego. Przez cały czas trwania wojny działał ruch oporu. Najsilniejszą organizacją wojskową był ZWZ – AK, a także związane z narodową demokracją Narodowe Siły Zbrojne i Narodowa Organizacja Wojskowa. Wyzwolenie Łomży nastąpiło 13 września 1944 roku.

Wybuch II wojny światowej poczynił ogromne straty w mieście sięgające 70% w infrastrukturze i około 55% wśród ludności. Po wojnie Łomża liczyła niespełna 12 500 mieszkańców.

W okresie 1946 – 1975 rok (w tych latach Łomża wchodziła w skład województwa białostockiego) odbudowano najstarszą część Łomży, wybudowano kilka osiedli mieszkaniowych, uruchomiono miejską komunikację autobusową, powstały liczne zakłady przemysłowe oraz oddano do użytku ciepłownię miejską.

W 1975 roku Łomża została stolicą nowo powołanego województwa łomżyńskiego, co spowodowało istotny rozwój miasta i przyrost jego mieszkańców.

W 1998 roku w chwili likwidacji województwa w Łomży mieszkało ponad 64 000 osób. W wyniku wprowadzenia z dniem 1 stycznia 1999 roku nowego podziału administracyjnego kraju, Łomża stała się miastem na prawach powiatu grodzkiego w nowo utworzonym województwie podlaskim. Mimo utraty statusu miasta wojewódzkiego, Łomża pełni funkcje głównego ośrodka gospodarczego i kulturalnego regionu.

Na turystów czeka pięknie położone miasto i malownicze okolice.

Lokalizacja

⌖
Łomża
Otwórz w Google Maps ↗
Herb Łomża

Łomża

Region

MAZOWSZE

Województwo
Mazowieckie